Γιατράκου ? Fossi Αλίκη
Γιατράκου ? Fossi Αλίκη

Γιατράκου ? Fossi Αλίκη

Ευρετήριο Άρθρου

Γεννήθηκε στη Σπάρτη πριν από την Κατοχή. Εκεί έζησε τα πρώτα παιδικά της χρόνια. Τα πρώτα της γράμματα τα έμαθε στο σπίτι, αφού λόγω του πολέμου τα σχολεία δεν λειτουργούσαν. Τέλειωσε το Δημοτικό στη Σπάρτη και το Γυμνάσιο στην Αθήνα όπου μετακινήθηκε με τη μητέρα της και τ΄ αδέλφια στη διάρκεια της Κατοχής.

 Έδωσε εξετάσεις στη Νομική και στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά ελλείψει του πιστοποιητικού κοινωνικών φρονημάτων δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει. Εργάστηκε σε εμπορικό γραφείο ως αλληλογράφος. κι εργάσθηκε για λίγο. Υπήρξε συνεργάτης της Δώρας Στράτου στην Εταιρεία Λαϊκών Χορών και Τραγουδιού από το 1958 έως το 1974.

Το 1960 παντρεύτηκε στο Παρίσι τον Τζούλιο Fossi, από τη Φλωρεντία και μαζί του έκανε δύο παιδιά. Από τότε μένει μόνιμα στο Παρίσι.

Η ζωή της, που της άφηνε πολλές ελεύθερες ώρες, το περιβάλλον των ανθρώπων, που ανάμεσά τους έζησε και η έντονη καλλιτεχνική της φύση την οδήγησαν σε σπουδές Ιστορίας της Τέχνης στη Γαλλία και την Ιταλία, που ποτέ όμως δεν τελείωσε. Σε δύο περιόδους 1963 και 1969 στην Αμερική παρακολούθησε μαθήματα για διδακτορικό θεωρητικής γλωσσολογίας στο GeorgetownUniversity. Εκεί άρχισε να πρωτογράφει ποιήματα στ΄ αγγλικά σε κατάσταση υπερέντασης από τη σύγχυση της αμερικανικής ζωής στις μεγάλες μάζες, την οποία τελικά δεν άντεξε και επέστρεψε βαθιά μελαγχολική στην Ευρώπη. Τα πρώτα της ποιήματα προσέχθηκαν από ένα καθηγητή της στο Πανεπιστήμιο, ο οποίος θέλησε και να τα εκδώσει. Η εσπευσμένη όμως αναχώρησή της δεν το επέτρεψε.

Το 1973 άρχισε πάλι να γράφει ποίηση στα Ελληνικά, μέσα σε μια αγωνία να γεμίσει με κάτι το πέρασμα του χρόνου που την τυραννούσε. «Έπιανα την καρέκλα», λέει η ίδια «απ΄ το πρωΐ μπροστά σ΄ ένα τραπέζι και πέρναγα την ώρα μου γράφοντας, γιατί αλλιώς δεν μπορούσα, πνιγόμουνα».

Τα πρώτα της αυτά ποιήματα στα ελληνικά έτυχε να πέσουν στα χέρια του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που πολύ της παραστάθηκε, με το δικό του τρόπο και την βοήθησε να κατακτήσει μια κάπως περισσότερο πειθαρχημένη ποιητική φωνή. Αρκετά από τα ποιήματά της δημοσιεύτηκαν και στο περιοδικό «Διαγώνιος». Επίσης σοβαρή βοήθεια έως και σήμερα της έδωσαν οι φίλοι της ποιητές Άθως και Κική Δημουλά, κυρίως όσον αφορά την τάση της να γράφει εύκολα και απρόσεχτα.

Η ποίηση της Αλίκης Γιατράκου-Fossi είναι μια υπαρξιακή, ημερολογιακή καταγραφή, μια προσπάθεια να κρατηθεί απ΄ οτιδήποτε, φθάνοντας, μερικές φορές έως το παραλήρημα. Με έντονη ευαισθησία επιχειρεί βαθειές και πρωτότυπες δομές, αρκετές φορές πετυχημένες αναζητώντας πότε την αντικειμενική ουσία του κόσμου που την περιβάλλει και πότε πιο συχνά, μια προσωπική εκδοχή για να τον εκφράσει και ξαλαφρώσει έστω και στιγμιαία. Και αυτή η ακροβασία σε τεντωμένο σχοινί παρουσιάζεται πάντοτε με γλώσσα απλή, καθημερινή, χωρίς προοδευτικές αναζητήσεις, κατά την έκφρασή της.

Εκτός από την ποίηση ασχολείται και με τις μεταφράσεις βιβλίων.

(Από τά ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ και ΠΟΙΗΜΑΤΑ: Επιλογή εκδόσεων 1973-1993) 


 


                                   

Ποιητικές συλλογές

AfthartesYles02Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΑΦΘΑΡΤΕΣ ΥΛΕΣ: Ποιήματα .- Αθήνα: Διογένης, 1974.

GiaTaIdiaTaIdia03Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΓΙΑ ΤΑ ΙΔΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑ.: Ποιήματα - Αθήνα: Διογένης,1976.

EktosSxediou07Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ: Ποιήματα 1977-1978 .- Αθήνα: Πρόσπερος, 1978.

MikraMikroteraPoiimata04Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΜΙΚΡΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΤΕΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ.- Αθήνα: [χ.ο.], 1984.

ToProfilTouVraxou06Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΥ.- Αθήνα: Διογένης, 1989.

ToSpitioiAules05Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΥΛΕΣ 1 .- Αθήνα: Διογένης, 1993.

Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΠΟΙΗΜΑΤΑ: Επιλογή εκδόσεων 1973-1993 .- Αθήνα: Πανδώρα, 2000.

Μελέτες-μεταφράσεις

Bukouski, Charles. ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΕΖΑ .- εισαγωγή στο έργο του, επιλογή, μετάφραση ποιημάτων και πεζών .- Αθήνα: Πρόσπερος,   1979.

Λουί Φερντινάν Σελίν, εισαγωγή στο έργο του, επιλογή και μετάφραση.- Αθήνα: Πρόσπερος, 1985.

Celin, Louis-Ferdinand. ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΑΘΗ Της ΝΥΚΤΑΣ .- Αθήνα: Εστία, 1986

 

 


 


 

Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΑΦΘΑΡΤΕΣ ΥΛΕΣ: Ποιήματα .- Αθήνα: Διογένης, 1974.AfthartesYles02

Ταΰγετος

Απ΄ το χαγιάτι μας το βορεινό

έβλεπα άλλοτε μία παρέα

πετρωμένους δεσποτάδες

με άμφια της Πεντηκοστής,

ν΄ ανηφορίζουνε στο μοναστήρι

της Φανερωμένης.

Η φαντασία μου υπεχώρησε

με την ενθρόνιση της λογικής

και έχασες Ταΰγετε

μια τρυφερή ευλάβεια

στην πολυσχέδια ομορφιά σου.


 

Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΓΙΑ ΤΑ ΙΔΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑ.: Ποιήματα - Αθήνα: Διογένης,1976.GiaTaIdiaTaIdia03

Κάποιο εμπόδιο

Η οδός Πανεπιστημίου εξωραΐστηκε όλη.

Έφυγαν τα διώροφα οι χαλατζούκες.

Τώρα βλέπω από το τρόλλεϋ μια βίβλο φωτισμένη

«Κοκακόλα παγωμένη δίψα για ζωή».

Όμως μια γωνία της Κοραή αντιστέκεται.

Όροφος πρώτος. Εργαστήριον ταριχεύσεως πτηνών.

Φρουτοπωλείον στο ισόγειο.

Κάποιο εμπόδιο θα υπάρχει

Για να μη γίνεται το διώροφο ουρανοξύστης.

Έτσι καλά καθούμενα δεν αντιστέκεται κανείς.


Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ: Ποιήματα 1977-1978 .- Αθήνα: Πρόσπερος, 1978.EktosSxediou07

Συνήθισα

Συνήθισα τον ουρανό

Φορτωμένο σα γυρολόγο

Συνήθισα τη βροχή

Και το μαρτύριό της

Κάτω απ’ τα λάστιχα των τροχών

Συνήθισα τον ήλιο να στεγνώνει την κόμη του

Συνήθισα τη νάρκωση

Με τα μάτια ανοιχτά.


Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΜΙΚΡΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΤΕΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ.- Αθήνα: [χ.ο.], 1984.MikraMikroteraPoiimata04

Μοναξιές

Σε θέλω εδώ

να σε παιδεύω με τη μοναξιά μου

το ξέρω πόσο βασανίζεσαι

με πάθος να γκρεμίσω τις κρυψώνες σου

γωνιά να μην σε προστατεύει

όταν έκθέτεις την απελπισία σου

τα μάτια υψώνοντας

στον ουρανό κρυφά

ποιος θα την δει;

Αν έχεις βρει κανά θεό

θα σ’ επιπλήξει.


Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΥ.- Αθήνα: Διογένης, 1989.ToProfilTouVraxou06

Η Ευλαμπία

Στη μεγάλη φωτιά

Που έπιασε στις πάνω γειτονιές

Πάτησα μες τις φλόγες της σκάλας μας

Να σώσω το «Ημερολόγιο της Μικράς Ασίας».

Με σβήσανε ακόμα ζωντανή

Οι στρατιώτες του ΚΕΜ

Κι οι χωροφύλακες με πήγανε στο Τμήμα.

Η γλώσσα μου

Αλευρωμένη απ’ τις στάχτες

Δεν γύριζε να πω το «Όνομα», «Επώνυμο»

Κι ο Αστυνόμος συγκινημένος

Έγραψε το όνομα της μάνα του: ΕΥΛΑΜΠΙΑ


Γιατράκου–Fossi, Αλίκη. ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΥΛΕΣ 1 .- Αθήνα: Διογένης, 1993.ToSpitioiAules05

Το πήλινο λυχνάρι

στην Κική

Το λυχνάρι που μούστειλες αεροπορικώς

Τόχες παστώσει στα πανιά να μην σπάσει

Σπάγγοι, το κίτρινο χαρτί, τα ακριβά γραμματόσημα

Εξπρές, φραζίλ, προσέξετε, όλα τα νοιάστηκες.

Σ’ ευχαριστώ.

Σου γράφω φεύγουν τα λόγια μου ποτάμι.

Δε σε φτάνουν;

Γι’ αυτό μου έστειλες το πήλινο λυχνάρι.

Σκέφτηκες πως μου λείπει μια φλόγα.